{"id":9507,"date":"2025-10-08T09:55:36","date_gmt":"2025-10-08T12:55:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/?p=9507"},"modified":"2025-12-08T07:43:29","modified_gmt":"2025-12-08T10:43:29","slug":"analise-de-insumo-pruduto-eae-6083","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/?p=9507","title":{"rendered":"An\u00e1lise de Insumo-Pruduto (EAE 6083)"},"content":{"rendered":"<p><b>Programa<\/b><\/p>\n<p>Prof. Eduardo Haddad <em><a title=\"Link\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/?professores=nome-do-professor\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CV<\/a><\/em><\/p>\n<p>Hor\u00e1rio: segunda-feira: 14:00-17:50<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Objetivos<\/strong><\/p>\n<p>O objetivo principal deste curso, concebido originalmente para ser oferecido em dois bimestres sequenciais, \u00e9 proporcionar aos alunos um instrumental anal\u00edtico para ser utilizado na an\u00e1lise de pol\u00edticas econ\u00f4micas. Em particular, a \u00eanfase do curso ser\u00e1 na conceitua\u00e7\u00e3o te\u00f3rica e no processo de constru\u00e7\u00e3o de modelos de insumo-produto (IP). Al\u00e9m destes modelos constitu\u00edrem-se em uma ferramenta \u00fatil para an\u00e1lise de impacto econ\u00f4mico, eles t\u00eam sido utilizados para a an\u00e1lise de rela\u00e7\u00f5es estruturais de sistemas econ\u00f4micos, abordando quest\u00f5es nos mais diversos campos de especializa\u00e7\u00e3o das Ci\u00eancias Econ\u00f4micas. Espera-se que, ao final do curso, os alunos dominem as t\u00e9cnicas de constru\u00e7\u00e3o e implementa\u00e7\u00e3o de modelos IP, bem como a sua utiliza\u00e7\u00e3o adequada.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bibliografia b\u00e1sica<\/strong><\/p>\n<p>Dixon, P. B., Parmenter, B. R., Powell, A. A. and Wilcoxen, P. J. (1992). Notes and Problems in Applied General Equilibrium Economics. Advanced Textbooks in Economics 32, Eds. C. J. Bliss and M. D. Intriligator, North-Holland, Amsterdam.<\/p>\n<p>Haddad, E. A. (1999). Regional Inequality and Structural Changes: Lessons from the Brazilian Economy. Ashgate, Aldershot.<\/p>\n<p>Hertel, T. W. (1997). Global Trade Analysis: Modeling and Applications, Cambridge University Press.<\/p>\n<p>Isard, W. et al. (1998). Methods of Interregional and Regional Analysis. Ashgate, Aldershot.<\/p>\n<p>Miller, R.E. and Blair, P.D. (2009). Input-Output Analysis: Foundations and Extensions. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.<\/p>\n<p><em>Bibliografia complementar ser\u00e1 indicada ao longo do curso<\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ferramentas para an\u00e1lise de insumo-produto<\/strong><\/p>\n<p>An\u00e1lise de Insumo-Produto: Teoria e Aplica\u00e7\u00f5es no R (NEDUR-UFPR) \u2013\u00a0<em><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/viniciusvale.github.io\/NEDUR\/IP-R.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Link<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>ioanalysis<\/em>: Input-Output Analysis in R (REAL-UIUC)\u00a0\u2013\u00a0<em><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/rdrr.io\/github\/jjpwade\/ioanalysis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Link<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>PyIO<\/em>: Python Module for Input-Output Analysis (REAL-UIUC)\u00a0\u2013\u00a0<em><a title=\"Link\" href=\"http:\/\/www.real.illinois.edu\/pyio\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Link<\/a><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Crit\u00e9rios de avalia\u00e7\u00e3o<\/strong><\/p>\n<p><em>Atividades<\/em><\/p>\n<p>Algumas das t\u00e9cnicas utilizadas ser\u00e3o contempladas em listas de exerc\u00edcios (atividades), que dever\u00e3o ser entregues nas datas previamente estabelecidas. Apesar de se estimular a coopera\u00e7\u00e3o entre os alunos para a resolu\u00e7\u00e3o dos exerc\u00edcios, cada aluno ter\u00e1 que entregar sua pr\u00f3pria lista.<\/p>\n<p><em>Avalia\u00e7\u00e3o<\/em><\/p>\n<p>Espera-se que os alunos participem regularmente das aulas te\u00f3ricas e pr\u00e1ticas, fa\u00e7am as tarefas determinadas (listas de exerc\u00edcios e apresenta\u00e7\u00f5es) e apresentem e desenvolvam um projeto de pesquisa no final do bimestre.<\/p>\n<p>Projeto final: utiliza\u00e7\u00e3o de um modelo de insumo-produto, calibrado com dados para uma economia real, para explora\u00e7\u00e3o de um problema econ\u00f4mico espec\u00edfico.<\/p>\n<p>A nota final ser\u00e1 baseada na participa\u00e7\u00e3o em sala de aula, nas tarefas extra-classe entregues nos prazos determinados e nos resultados da apresenta\u00e7\u00e3o do projeto final, com os pesos assim determinados:<\/p>\n<p>5 exerc\u00edcios (notas de 0 a 4) \u2013 50%<br \/>\nTrabalho (notas de 0 a 4) \u2013 50%<br \/>\nNota final: m\u00e9dia ponderada<\/p>\n<p>Conceitos finais:<br \/>\n[0-1] \u2013 F; (1-2] \u2013 C; (2-3] \u2013 B; (3-4] \u2013 A<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Estrutura do Curso<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Revis\u00e3o (\u00e1lgebra linear) \u2013 <a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-18-Ap-A-Matrix-Algebra.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Miller and Blair (2009), appendix<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_1_Base_Economica.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Aula #1<\/a> (13 de outubro de 2025)<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cModelo de Base Econ\u00f4mica\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Revis\u00e3o do modelo keynesiano b\u00e1sico e do modelo de base econ\u00f4mica<\/li>\n<li>M\u00e9todos de estimativa dos valores dos multiplicadores de base econ\u00f4mica<\/li>\n<li>Revis\u00e3o dos principais elementos das contas regionais<\/li>\n<li>Apresenta\u00e7\u00e3o aos estudantes do modelo estrutural de base econ\u00f4mica<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li>Capello and Nijkamp (2019): chapter 27<\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Regional-Development_-Challenges-Methods-and-Models.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jackson et al. (2019)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/LABR_2007a.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Perobelli et al. (2007)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Regional-Impact-Models.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Schaffer (2010): chapter 3<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Treyz_1993_cap2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Treyz (1993): chapter 2<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplo 1: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Emprego_UF_2015.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a> \/ Solu\u00e7\u00e3o: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Solu\u00e7\u00e3o_Atividade_Multiplicador_BE_Brasil.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a><\/p>\n<p>Atividade 1: <a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Atividade_1_Base_Economica_MB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Quest\u00f5es<\/a> <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Contas_Regionais_Brasil_UF_2015_Alunos.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a> \/ Solu\u00e7\u00e3o: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Contas_Regionais_Brasil_UF_2015_RO.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_2_Teoria_IP-1.pdf\">Aula #2<\/a> (20 de outubro de 2025)<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cEstrutura Te\u00f3rica de Insumo-Produto\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Investigar a estrutura fundamental do modelo de insumo-produto, as suposi\u00e7\u00f5es por tr\u00e1s dele e alguns dos tipos mais simples de problemas aos quais ele \u00e9 aplicado<\/li>\n<li>Avaliar os efeitos em uma economia de mudan\u00e7as em elementos que s\u00e3o ex\u00f3genos ao modelo daquela economia<\/li>\n<li>Desenvolver medidas resumidas derivadas dos elementos da matriz inversa de Leontief<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li>Miller and Blair (2009):\u00a0<a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-04-Int-Overview.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 1,<\/a>\u00a0<a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-05-Ch-2-Found-I-O-Anal1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 2<\/a> e <a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-09-Ch-6-Multipliers-in-I-O-Models.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 6<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MPRA_paper_32566.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Guilhoto (2011): chapters 1-3<\/a> e <a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MPRA_paper_32566.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 6<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplos IP: <a title=\"Excel file\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Examples_IO1.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Excel <\/a>(ver\u00a0<a title=\"Guilhoto's website\" href=\"https:\/\/guilhotojjmgen.wordpress.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/guilhotojjmgen.wordpress.com\/<\/a>)<\/p>\n<p>Atividade 2a: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MIP_2017_Atividade_2a.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dados Brasil_2a<\/a> \/\u00a0Solu\u00e7\u00e3o: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MIP_2017_Atividade_2a_Solucao.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a><\/p>\n<p>Atividade 2bc: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MIP_2017_Atividade_Multiplicadores_2bc.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dados_Brazil_2bc<\/a>\u00a0\/\u00a0Solu\u00e7\u00e3o: <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MIP_2017_Atividade_Multiplicadores_2bc_Solucao.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Brasil<\/a><\/p>\n<p>Desafio: <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-2-Solucao_Atividade_Desafio_IA.xlsx\">Equivalente homem-ano<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ine.gob.bo\/index.php\/estadisticas-economicas\/pib-y-cuentas-nacionales\/matrices\/matrices-de-insumo-producto\/\">INE Bolivia<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MATRIZ-DE-INSUMO-PRODUCTO-EN-MILES-DE-BOLIVIANOS2014.xlsx\">Matriz Bolivia 35 x 35 (2014)<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/CAB_-2017.xlsx\">Cuentas Nacionales 2017-2021<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Base-de-datos-CSV.zip\">Censo 2024<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_3_Regional-1.pdf\">Aula #3<\/a> (03 de novembro de 2025)<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cModelos Regionais e Inter-regionais de Insumo-Produto\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Incorporar elementos de uma economia regional (subnacional) ao arcabou\u00e7o de insumo-produto<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-06-Ch-3-I-O-Models-Reg-Level1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Miller and Blair (2009): chapter 3<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MPRA_paper_32566.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Guilhoto (2011): chapter 5<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Atividade 3: <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-3-MIP-PRxRB-2011.xlsx\">Dados Paran\u00e1<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aula #4 (10 de novembro de 2025) &#8211; <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_4a_Setor_Chave_RH-1.pdf\">Slides A<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_4b_Setor_Chave_MG.pdf\">Slides B<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_4c_Extracao_hipotetica.pdf\">Slides C<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_4d_COVID_Morocco.pdf\">Slides D<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_4e_Picturing_your_research.pdf\">Slides E<\/a><\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cAplica\u00e7\u00f5es I\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Medidas de <em>linkages<\/em><\/li>\n<li>An\u00e1lise de setor-chave<\/li>\n<li>M\u00e9todo de extra\u00e7\u00e3o hipot\u00e9tica<\/li>\n<li>M\u00e9todo de extra\u00e7\u00e3o hipot\u00e9tica parcial<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-15-Ch-12-Sup-Side-Links-Important-Coef.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Miller and Blair (2009): chapter 12<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/REP_20071.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2007) \u2013 REP<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/ESR_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2020) \u2013 Economic Systems Research<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/SA_2023_SAMIR.pdf\">Haddad et al. (2023) \u2013 SAMIR<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplo (SAMIR &#8211; Marrocos): <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-4-IIOS_Morocco_2013_Extraction_SAMIR.xlsx\">Excel file<\/a><\/p>\n<p>Atividade 4: <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-4-Atividade-Indices-de-Ligacao-RH-Solucao.xlsx\">Dados (RH)<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"https:\/\/revistaaber.org.br\/rberu\/article\/view\/271\/\">Matriz interestadual, Brasil (2011)<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aula #5 (17 de novembro de 2025) &#8211; <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_5a_Modelos_Globais.pdf\">Slides A<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_5b_Haddad_NARSC_GMRIO_17_11_2023.pdf\">Slides B<\/a>\u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cModelos Globais\u201d (In\u00e1cio Ara\u00fajo)<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Revis\u00e3o de bases de dados de insumo-produto multi-pa\u00edses<\/li>\n<li>Apresentar aplica\u00e7\u00f5es potenciais de modelos globais<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Guilhoto-et-al-2019-TIVA-OECD.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Guilhoto et al. (2019)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/HorvatWebbYamano-2020-Employment-GVC-OECD-WP.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Horv\u00e1t et al. (2020)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/TiVA_Indicators_Guide-2019-OECD.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">OECD (2019)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Tukker-Dietzenbacher-2013-Global-MRIO-ESR.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tukker and\u00a0Dietzenbacher (2013)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/YAMANO-PHD-DISSERTATION-UIUC-2017.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Yamano (2017)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/YAMANO-and-GUILHOTO-2020-TECO2_OECD.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Yamano and Guilhoto (2020)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Pollution_multipliers-1.pdf\">Fritz et al. (1998)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/SCED_2023.pdf\">Haddad et al. (2023)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aula #6 (24 de novembro de 2025) &#8211; <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_6a_Decomposicao_do_Produto.pdf\">Slides A<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_6b_NASRC_2021_TVA.pdf\">Slides B<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_6c_Haddad_Amazon_11_11_2024.pdf\">Slides C<\/a> \u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_6d_Amazonia.pdf\">Slides D<\/a>\u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cAplica\u00e7\u00f5es II\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>M\u00e9todo de extra\u00e7\u00e3o hipot\u00e9tica parcial<\/li>\n<li>Decomposi\u00e7\u00e3o do produto<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-16-Ch-13-Strut-Decomp-Mixed-Dynamic-Models.pdf\">Miller and Blair (2019); chapter 13<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/p\/ris\/nereus\/2020_001.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2020a) \u2013 COVID-19<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/p\/spa\/wpaper\/2012wpecon24.html\">Haddad et al. (2015) \u2013 A\u00e7ores<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/TE_2013.pdf\">Haddad et al. (2013) \u2013 Turismo dom\u00e9stico<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplos: Amaz\u00f4nia<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aula #7 (01 de dezembro de 2025) &#8211; <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_7a_Analise_de_Decomposicao_Estrutural-1.pdf\">Slides A<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_7b_Haddad_India_2021_v1.pdf\">Slides B<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_7c_Economia_do_Mar_Haddad_13_05_2024_v1.pdf\">Slides C<\/a><\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cAplica\u00e7\u00f5es III\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>An\u00e1lise de decomposi\u00e7\u00e3o estrutural<\/li>\n<li>An\u00e1lise multicrit\u00e9rio de decis\u00e3o<\/li>\n<li>Indicadores de atividade econ\u00f4mica<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/a\/spr\/jecstr\/v9y2020i1d10.1186_s40008-020-00205-5.html\">Haddad et al. (2020b) \u2013 Greece<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Perobelli_et_all_Nova-Economia.pdf\">Perobelli et al. (2016) \u2013 Emprego<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Novais_Perobelli_Estudos_Econ\u00f4micos.pdf\">Silva and Perobelli (2012) \u2013 Emiss\u00f5es<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/PP_07-23_Eduardo_Haddad_5.pdf\">Haddad et al. (2023) \u2013 \u201cNew Development Model\u201d<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/ARS_2022_COVID.pdf\">Haddad et al. (2022) \u2013 Monitoramento da COVID<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/OS_2025.pdf\">Haddad &amp; Araujo (2025) \u2013 Economia Azul<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplo (SDA): <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-7-Decomposicao_Setorial_Brasil-Alunos.xlsx\">Excel<\/a><\/p>\n<p>Exemplos: <a href=\"https:\/\/www.policycenter.ma\/index.php\/publications\/automotive-sector-morocco-input-output-structural-decomposition-analysis\">Ind\u00fastria Automobil\u00edstica no Marrocos<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-6-Ranking_AMZ_v2.xlsx\">Amaz\u00f4nia<\/a>, Monitoramento da Atividade Econ\u00f4mica (S\u00e3o Paulo)<\/p>\n<p>MIIP Peru 2022 (12 actividades)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aula #8 (08 de dezembro de 2025) &#8211; <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_8a_Unraveling_Metro_Economy_Hewings_Presentation_Short.pdf\">Slides A<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_8b_Miyazawa.pdf\">Slides B<\/a>\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_8c_IIOAS_08_12_2025.pdf\">Slides C<\/a>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3pico: \u201cMiyazawa \/ M\u00e9todos de Regionaliza\u00e7\u00e3o \/ Apresenta\u00e7\u00e3o dos Projetos\u201d<\/p>\n<p>Objetivos de aprendizagem:<\/p>\n<ul>\n<li>Extens\u00e3o de Miyazawa<\/li>\n<li>Explorar a natureza e a for\u00e7a da interdepend\u00eancia econ\u00f4mica em \u00e1reas metropolitanas<\/li>\n<li>Analisar as intera\u00e7\u00f5es entre diferentes grupos de renda e setores<\/li>\n<li>Estimar sistemas inter-regionais de insumo-produto utilizando o m\u00e9todo IIOAS<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/ChicagoMiyazawa1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hewings et al. (2001)\u00a0\u2013 Journal of Regional Science<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Kim-Hewings-2019-ESR.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kim and Hewings (2019) \u2013 Economic Systems Research<\/a><\/li>\n<li><a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Kim-et-al.-2014-ESR.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kim et al. (2014)\u00a0\u2013 Economic Systems Research<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Pollution_multipliers-1.pdf\">Fritz et al. (1998)<\/a><\/li>\n<li>Miller and Blair (2009):\u00a0<a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-10-Ch-7-Nonsurvey-Part-Surv-Meth-Fundtals.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 7<\/a> &amp; <a title=\"PDF\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/MB-2009-11-Ch-8-Nonsurvey-Part-Surv-Meth-Extensions.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">chapter 8<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/p\/ris\/nereus\/2012_001.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2012) \u2013 Lebanon<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/revistaaber.org.br\/rberu\/article\/view\/271\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2017) \u2013 Brazil<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Link\" href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/p\/ocp\/rpaper\/rp-1702.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2017) \u2013\u00a0Morocco<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Link\" href=\"http:\/\/www.analisiseconomico.azc.uam.mx\/index.php\/rae\/article\/view\/527\/380\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haddad et al. (2020) \u2013\u00a0Mexico<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/link.springer.com\/book\/10.1007\/978-3-031-22653-3\">Haddad et al. (2023) &#8211; Colombia<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula_8c_IIOAS_08_12_2025.pdf\">Haddad et al. (2025)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Exemplo (M\u00e9todo IIOAS): <a title=\"XLSX\" href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/IIOAS-Method.xlsx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Excel file<\/a><\/p>\n<p>Dados: <a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/Aula-7-Matriz_RMSP_2008.xlsx\">MIIP RMSP<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.usp.br\/nereus\/wp-content\/uploads\/IIOS_Bolivia_2024_v1.xlsx\">MIIP Bol\u00edvia 2024 (39)<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Programa Prof. Eduardo Haddad CV Hor\u00e1rio: segunda-feira: 14:00-17:50 &nbsp; Objetivos O objetivo principal deste curso, concebido originalmente para ser oferecido em dois bimestres sequenciais, \u00e9 proporcionar aos alunos um instrumental anal\u00edtico para ser utilizado na an\u00e1lise de pol\u00edticas econ\u00f4micas. Em particular, a \u00eanfase do curso ser\u00e1 na conceitua\u00e7\u00e3o te\u00f3rica e no processo de constru\u00e7\u00e3o de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9507\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.usp.br\/nereus\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}